Qara sevdaların yolçusu

522

Poema

Şair-Rəssam Adil Mirseyidin xatirəsinə

Yadındamı

Əhmədlidə “Köhnə Bakı” çayxanası…

Şair dostlarımız

Kəmaləddin Qədim, Fəxri Müslüm, Rafail Tağızadə, Nazim Şah…

aman Allah

və bir də sən və mən …

Elə də uzun bir zaman

keçməyib ki … o gündən.

Görüş yerimiz idi o çayxana.

Oturardıq yayxana-yayxana…

saatlarca danışardıq

şeirdən, sənətdən…

Ay ustad, kimsə duymazdı ki,

sən etdiyin şirin-şəkər

söz – söhbətdən.

Danışardıq günortadan axşamacan,

danışardıq Günəşindən ağ şamacan…

 

***

Nə olsun ki,

indi geridə qalıb o günlərim.

Nə olsun ki,

kəsilmək bilmir həsrətinin yanqısından

ahım … naləm … ünlərim …

Nə olsun ki, yoxluğun

gözlərimin önündə …

Qəlbim ki … səninlədir.

İçimi rahatladır, könlümü sərinlədir

Tanrının hər günüdə …

Keçəmirəm keçdiyimiz yolları,

seyr etmirəm sehrinə daldığımız

uca-uca ağacları,

yarpaq-yarpaq dolları.

Ötəmmirəm saatlarca oturduğumuz

çayxananın yanından,

yoxluğunun hər ağrısı

axır o an damarımdan, qanımdan …

 

Gündüzləri … gecələri

Bakının xəzirisi, gilavarı ilə

qol-boyun belə

keçəmmirəm səninlə birgəkeçdiyimiz,

indi səfil-sərgan qalmış

cansıxıcı “qızdırmalı” küçələri …

Yazdıqların şeir-şeir,

nəğmə – nəğmə dilimdə,

ölümə meydan oxuyan

şeirlərini oxuduqca

məndən qaçır uzaq ölüm də …

Şeirlərindən qanadlanan duyğuların

quş kimi qonur budaqdan-budağa…

Pərvanə şamın başına

fırlanan kimi

elə axşam-sabah

çevrəndə fırlanıram,

gedəmmirəm ki … heç uzağa.

 

***

Hər kitabın

yaddaşlardan silinməyən bir tablo,

hər tablon yaddaşının

rənglərini əks etdirən bir kitab…

Hər bir kitabın, hər bir tablon

ruhundan qopub gələn ismarıc,

insanlığa etdiyin bir xitab,

daha məndə qoymusan ki, tab…

Hər əsərin şərab dolu bir badə,

sənsizliyi unutmaqçün

içirəm də hər vədə…

Hər şeirində sözdən rəngə,

hər tablonda rəngdən sözə keçmisən,

sözü rəngə, rəngi sözə qata-qata

qıpqırmızı şərab kimi

düp deyincə içmisən …

Gahi sözdən, gahi rəngdən

böyük sənət meydanında

özünə türlü-türlü

qara sevda biçmisən…

 

 

 

 

 

 

Kim deyər ki, bu dünyadan

sən əliboş köçmüsən…

ölümə meydan oxuyan,

baş daşını kəfəninə

büküb gəzdirən,

heç çıxmayan

insanlıq adlanan cizgidən,

ay güzgüdən boylanan

güzgüdəki adam,

səni tanımaqda,

səni sevməkdə,

səni qəlbimə köçürməkdə

necə də məstəm, necədə şadam…

 

***

Həyatın boyu özün-özünə

heç baxdınmı güzgülərdən,

astarını, üzünü görüb

heç qorxdunmu üzündəki cizgilərdən…

özünü qoruya bildinmi,

səni sənə qısqanaraq

ayağının altındaca

quyu qazan özgələrdən…

Güzgülərdən bir ev

tikdirə bildinmi özünə,

rəngən, sözdən umuddan başqa

bir ocaq çata bildinmi,

qızınasan istisinə… közünə…

Di gəl ki, yüzlər,minlər,yüz minlər…

heyrət etdi şeirindəki

hər bəndinə, hər beytinə,

hər misrana, hər sözünə…

Qara-qara sevdalarının

kətan üzərindəki

türlü-türlü boyasına, rənginə,

ruhun uymasa da,

bu həyatın, bu dünyanın

min bir sirli ahənginə…

“Bir güzgüdən çıxıb

təzədən girsən də başqa bir güzgüyə”

yenə özün oldun,

bənzəmədin ki, heç özgəyə…

 

 

 

 

Sinə gərib “hərblərə”

söz-söz, rəng-rəng hopdun elə qəlblərə…

İndi ayrı bir dünyanın sakinisən,

post modernist şeirimizin

yaradıcısı, ilkinisən.

De, görüm ay ustad,

o yatdığın yer, könlüncəmi…

ora da şeirlərin kimi,

rənglərin, boyaların kimi

zərif…incəmi…

 

***

 

Şeir yazmırdı ki, bulud adam.

İstəsəydi də yaza bilməzdi ki …

Sadəcə duyğularını boyadı söz-söz

Nə də ki…

ya kağızda olsun, ya da kətanda

çəkdimi hansısa bir lövhə…

İstəsəydidə yol verməzdi

belə bir “acınacaqlı” səhvə.

çünki “bütün könüllər sınıq,

bütün ürəklər çatlaq,

bütün bülbüllər divanə,

bütün mələklər suçlu” idi onun üçün…

Ona görə də

ruhunun çırpıntılarını

boyalarla köçürdü lövhələrə.

Könül verdi fincan-fincan qəhvəlrə.

Gahi bulud adam oldu,

gahi güzgüdəki adam.

Güzgüdən boylanıb baxdı buludlara,

buludlardan da oğrun-oğrun,

yorğun-yorğun seyr etdi güzgüləri.

Söz-söz, rəng-rəng açıb tökdü

içindəki əsrarəngiz cizgiləri.

Bunun harası

doğru deyil ki, qadam…

 

 

***

 

“ay işığı-fil sümüyü rəngində

ay işığı-pəncərəmdə kəpənək

həyəcanlıyam ay işığı tək

əlini sinəmə qoy

gör necə vurur ürək” – deyən şair

səni nə yağmurlardan soruram,

səni nə durnalardan soruram,

səni nə rüzgarlardan soruram,

səni nə aynalardan soruram.

Sorub da özümü nədən yoruram…

Kimdən isə sormağa,

öz-özümü yormağa

varmı görən bir nədən?…

Sənə qarşı olan sevgim

bədirlənmiş Ay kimi,

göy üzündə ulduzlar tək elə dən-dən,

səni bəlkə qoparmışam göylərdən…

nə yerdəsən, nə göydəsən.

İnnmırsan yar köksümü,

yaxşı-yaxşı bax…

odur elə qəlbimdəsən…

 

 

***

 

 

Hər görüşümüzdə

danışardın sözdən, boyadan,

sənət adlı ülvi “röyadan”…

səniydin mənə

hər cürə sənəti sevdirən

ruhumu mürgüdən oyadan,

Danışardın sevə-sevə

sənətdəki alilərdən,əlilərdən, vəlilərdən-

Van Qoq kimi, Qogen kimi, İbn-Sina kimi,

Füzuli kimi, Nazim Hikmət kimi

böyük-böyük “dəlilərdən”…

özünü sənətə qırsaqqız ilə

yapışdıran zəlilərdən…

Danışardın usanmadan yorulmadan,

sənə edilən haqsızlıqlardan

çəkinmdən, darılmadan.

Danışardın sözlı rəngin, rənglə sözün

 

 

 

 

ahənginin astarından, bezindən,

nəfəsimə nəfəs verərdin,

təzə sevda, həvəs verərdin

qəlbindəki həm qorundan, közündən…

Hər şeirində söz açardın ölümdən,

kətan üstə naxış vurardın

Vətən torpağının

tər qoxuyan çiçəyindən, gülündən…

 

***

Qara sevdaların oldun yolçusu.

Qara sevdaları böyüdə-böyüdə,

dəc vurduğun xırmanında

xəlbirindən keçirib dəyirmanında

söz-söz, rəng-rəng üyüdə-üyüdə

sən də böyüdün, ay ustad,

üzünə gülsə də, hər kəs –

qohumlar, yadlar, dostlar, tanışlar

di gəl ki, üzünə gülmədi həyat.

Aşa-aşa, daşa-daşa.

çırpdı səni daşdan-daşa,

vurdu səni yerdən-yerə

hər labirintində, hər keçidində,

hər tinində, dalanında, döngəsində,

zamansa əzdi səni

öz amansız məngənəsində…

Sən isə gecəli, gündüzlü

yaratdın gül üzlü

şeirlərini, tablolarını.

Özünün olmayan

o dörd divarın arasında,

yol gedə-gedə

gələcəyi hər an gözlənilən

olumla ölümün

miskin səhrasında…

 

 

***

Qarayanız, ortaboy, çəlimsiz,

bığ yeri yenicə tərləmiş,

kitabını, dəftərini çin-çin dərləmiş

utancaq bir oğlan

üst-başında kənd qoxusu,

gözlərində bir şəhər həyəcanı,

bir şəhər yuxusu,

başında gənclik ab-havası,

çiynində qara çantası

üz tutdu Ləkidən Bakıya…

Ömür kitabına yeni-yeni

nağıllar yaza-yaza,

həyatın keşməkeşlərindən

zorluqla keçib

sənət yollarında dişiylə, dırnağıyla

özünə təzə cığır qaza-qaza…

gahi qələmi, gahi fırçasıyla…

çantasında gəzdirdiyi

bölünməyən sənət parçasıyla…

gündən-günə havalandı…

Elə göylərdə uça-uça da

yüz minlərlə könüllərdə yuvalandı…

Bu günüylə deyil –

ağrısıyla, acısıyla, ahıyla

yaşadı daha çox sevdiyi

qara sevdasıyla…

Qarlı bir qış günündə doğulsa da,

qızmar bir yay günündə isə

şeirləri, rəngləri ilə birgə

ürəklərə hopa-hopa

çəkdiyi əzablardan, zillətlərdən

qurtararaq yaxa,

köç etdi ana torpağa…

Bir zamanlar necə getmişdi

Ləkidən Bakıya,

eləcə də döndü Bakıdan Ləkiyə…

Bu dəfə əbədi olaraq…

 

***

Səni çox gec tapdım, ay ustad,

tez də itirdim.

Bu az zaman kəsiyində də

səndən bir ömürlük dərs götürdüm…

Səni tanıdım ilk öncə bir şair kimi,

sonra bir rəssam kimi,

daha sonra isə insan kimi.

Elə o insanlığın ilə də oldun

qəlbimin hakimi…

Sən ölmədin…

qara torpaqda deyil, ürəklərdəsən…

Yüzlərin, minlərin…

on minlərin, yüz minlərin…

Sevənlərinin ürəyində,

Sən yaşayırsan şeirimizin

mayasında, duzunda, çörəyində.

Sən yaşayacaqsan poeziyamızın

çox minillik durna köçündə,

Adil Mirseyid adında…

Adil Mirseyid ağırlığında…

Adil Mirseyid biçimində…

 

***

Yenə yağmurlu bir payız günü…

Yenə o keçmiş məskənimiz-

elə o əvvəlki birgə oturduğumuz yer-

“Köhnə Bakı”- o çayxana…

Sənli düşüncələr içərisində

oturmuşam dalğın halda –

“yayxana-yayxana”…

Məkan eyni…sahibkar eyni…çayçı eyni…

Xarhaxarla yanan soba da eyni…

Hətta şaqqaşaqla yuyulan

qab-qacaqdan qopan səda da eyni…

Hər şey yerli – yerində…

Qəvvaslar tək baş vurduğum

fikir ümmanımsa dərində…

Di gəl ki… nə sən varsan…

nə də ki, o birilər…

Dağılıb o sənli düzən, o sənli təntənə,

sən yoxsan deyə

hərə çəkilib bir tinə…

…Bayırdakı yağmur da

peşman deyil işindən,

qara-qara buludlar

“süd” eydirir döşündən…

Sənin dediyin tək

“Payız yağışları yağir ömrümə”…

Yaddaşımda elə sənli

sürü-sürü anılar,

köksümdəsə həsrət dolu yanqılar…

Oturmuşam o həminki masada

elə sənlə üz-üzə,

baxmaqdayam göz qırpmadan göz-gözə…

Səni düşünürəm…və düşündükcə də

şeirlərindəki

uca-uca mor dağlar düşür yadıma,

tablolarındakı

bəyaz-bəyaz çiçəklər yetir dadıma…

Səni o dağlar kimi vüqarlı, aşılmaz,

o çiçəklər kimi

zərif… kövrək görürəm həmişə,

ay boynubükük, qəlbi qırıq bənövşə…

Hər səni andıqca bir sevgi

sarır içimi…isti… sıcaq…

ürək dolusu… qucaq-qucaq…

Kim deyə bilər ki, mən sənə yadam.

əllərin əllərimdə,

gözlərin gözlərimdə-

mən səninləyəm,

ey güzgüdəki “yalquzaq” Adam…

 

 

4-9 Dekabr 2017 –ci il.

Ələsgər Talıboğlu

Şair-publisist,

Məmməd Araz mükafatı laureantı