Qabyuyan maşını qadın ixtira edib

1108
Qadınlar tərəfindən ixtira olunan əşyaların bəziləri ehtiyac, bəziləri isə xüsusi maraq səbəbi ilə ixtira olunub. Özləri üçün lazım olan əşyalardan başqa bir neçə maraqlı ixtiraya imza atan qadınlar da az olmayıb. Məsələn ilk inkişaf etmiş kompyuter proqramlaşdırma dili və qabyuyan maşını icad edənlərin qadınlar olduğunu bilirdinizmi?
Qabyuyan maşın: Cozefin Kokreyn tərəfindən ixtira olunub. Xidmətçisi Cozefinin qiymətli qablarını yuyarkən qəflətən qablardan bir neçəsini sındırıb. Bundan əsəbiləşən Cozefin qabyuyan bir maşın icad etməyə qərar verib. Bu zaman o krandan aldığı yüksək təzyiqli su ilə rəflərə düzülmüş qab-qacaqları təmizləməyə başlayıb. Bu isə dövrümüzün qab-qacaq maşınlarının iş prinsipindən çox da fərqli deyil. Sonradan 1886-cı ildə bu ixtira patentləşdi. Lakin o dövrdə çox evdə qab-qacaq maşınının ehtiyac duyduğu isti su olmadığından, Cozefin icadını ilk vaxtlar otellərə və restoranlara satmaq məcburiyyətində qalıb.Kompyuter proqramlaşdırma dili: Admiral dr. Qreys Murray Hopper II Dünya müharibəsindən sonra Harvardda “IBM-Harvard Mark 1” adlı ilk zəngin təchizatlı kompyuter üzərində işləməyə başlayıb. O yazını kompyuter kodlarına çevirən proqramların və dünyada ilk istifadə olunan proqramlaşdırma dili “COBOL”un hazırlanmasında böyük rol oynayıb. Proqram səhvlərinə verilən “bug” adı da ilk olaraq dr. Hopper tərəfindən istifadə edilib. Milli Texnologiya Medalı daxil olmaqla bir çox mükafata layiq görülən Hopper 30 universitetdən fəxri doktor adı alıb.

Dairəvi mişar: Tabitha Babbitt
XIX əsrin əvvəllərində odun doğrayan mişarların istifadəsi olduqca çətin idi.  Belə ki, bu iş üçün ən az iki nəfərə ehtiyac olurdu. İtələ, çək, irəli və geri. Tabiza Babbitt isə bunun daha asan yolu olduğunu düşünərək 1813-cü ildə dünyanın ilk dairəvi mişarını kəşf edib.Körpə bezi: Merion DonovanMerion Donovan uşaq böyütməyin çətinliklərini yaşamış və bunu asanlaşdırmağın yollarını axtarıb. Əvvəlcə su keçirməyən və sızdırmayan bir uşaq bezi hazırlayıb və 1949-cu ildə “boaters” adı ilə bunu satışa çıxarıb. 1961-ci ildə isə bəşəriyyətə ən böyük ərməğanı olan tək istifadəlik bezləri inkişaf etdirib və bunu da “pampers” adı ilə patentləşdirib.

Zirehlə gödəkçə: Stefani Kuolek

Hazırda zirehli gödəkçə olaraq bilinən güllə keçirməz jiletlərin hazırlanmasında istifadə olunan “kevlar” materialını kimyagər Stefani Kuolek icad edib. Kuolekin icad etdiyi material ən az polad qədər güclüdür. Qeyd edək ki, hazırda “kevlar”dan asma körpülər üçün kanat, kaska hazırlanmasında istifadə olunur.

Lazerli katarakta əməliyyatı cihazı: Patrisia Bas

Patrisia Bas 1988-ci ildə katarakta əməliyyatına yeni bir baxış gətirir. Hazırladığı cihaz katarakta əməliyyatının lazerdən istifadə edərək daha asan və uğurlu bir şəkildə həyata keçirilməsinə imkan verir. Bas ABŞ, Kanada, Yaponiya və Avropada cihazını patentləşdirən ilk qara dərili qadın həkim olur.

Marqaret Nayt kağız torba icad etməzdən əvvəl insanlar məktub zərfindən əşyalarını daşımaq üçün istifadə edirdilər.
 Nayt yeni icad etdiyi maşınla kağızı kəsib, büküb, yapışdıraraq, günümüzün kağız torbalarını ortaya çıxarıb. Onun fikrini oğurlayan şəxs məhkəmədə “bir qadın belə yenilikçi bir texnologiya icad edə bilməz” deyərək özünü müdafiə etməyə çalışsa da, hakim kəşfin Nayta aid olduğuna qərar verir və bununla da o, 1871-ci ildə ixtirasını patentləşdirə bilir. İcada isə “Quenn” adı verilir.Avtomobil siləcəyi: Meri Anderson

Avtomobillər ilk illərində siləcəksiz istifadə edilirdi. XX əsrin əvvəllərində qar və ya yağış yağdıqda sürücülər tez-tez avtomobillərini dayandırıb, şüşələri təmizləmək məcburiyyətində qalırdılar. Meri Anderson avtomobillərin hələ az olduğu 1903-cü ildə siləcəyi icad edib. Bəzi insanlar diqqət yayındıracağı fikrini irəli sürərək Andersonun bu kəşfinə  qarşı çıxsalar da, bu ixtira artıq bütün avtomobillərdə yerləşdirilir. Qeyd edək ki, 1917-ci ildə siləcəyin daha müasir forması hazırlanır. “Windshield Cleaner” adlanan avtomatik şüşə siləcəyinin patenti də Şarlota Bricvud adlı xanıma aiddir.

 

Bükülən yataq: Sara E. Qud
ABŞ-da 1885-ci ildə patent müraciəti edən ilk Afro-Amerikalı qadın Sara Quddur. O, bükülən portativ yataq ixtira edib. Hazırda bir çox evin əvəzolunmazı hesab olunan bu yataq istifadə edilmədikdə onu büküb götürmək mümkündür. Yataq açıldıqda isə onu saxlayan kabinə kitab rəfi və ya başqa məqsədlərlə istifadə oluna bilər.

Rəngli siqnal patronları: Marta Koston

Həyat yoldaşını 1847-ci ildə itirən Koston onun dəftərində rəngli işarə fişəngi ilə bağlı qeydlərini tapıb. Daha sonra ömrünün 10 ilini bu fikri həyata keçirməklə məşğul olub. Bunun üçün də ordu rəsmiləri və elm adamları ilə işləməli olub. Sonralar yayılan xəbərlərə görə, Amerika ordusu işarə patronlarının bütün haqqını öz üzərinə götürüb və Kostona çox az miqdarda pul ödənilib.

Optik analiz sistemi: Dr. Ellen Lori Oçoa

İlk Latın Amerika mənşəli kosmonavt olan Oçoa məhsul istehsalında robot texnologiyasının təməlini qoyan “Optik Analiz Sistemlərini” ixtira edib. Oçoanın ixtirası optik sistem, robot parçalarının keyfiyyət nəzarətində istifadə edilib. Oçoa habelə NASA-da elm adamı kimi fəaliyyət göstərir. 1987-ci ildə ilk patentini alan ixtiraçının ümumilikdə 3 patenti var.

İlk kompyuter proqramını Ada Biron Lovelans adlı bir qadın icad edib.

İlk kofe filtiri Almaniyanın Leipziq şəhərində yaşayan Marqa Faultsç adlı kimyagər bir qadın tərəfindən icad edilib.

Qadınların ən çox istifadə etdikləri mətbəx mikseri və soyuducunun qapısında rəflərin olması fikri Milian Mollerə məxsusdur.