“Neft-qaz sahəsində yeni beynəlxalq komanda formalaşır”

634

Sentyabrın 20-də Heydər Əliyev Mərkəzində “Əsrin müqaviləsi”nin 20 illiyi, “Cənub” qaz dəhlizinin təməlinin qoyulması ilə bağlı təntənəli mərasim keçirilib. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev, ölkəmizdə səfərdə olan dövlət və hökumət başçıları mərasimdə iştirak ediblər.

“Bu gün ölkəmizin həyatında çox əlamətdar bir gündür, Cənub Qaz Dəhlizinin təməli qoyulur”. APA-nın məlumatına görə, bu sözləri “Əsrin Müqaviləsi”nin 20 illiyi və Cənub Qaz Dəhlizinin təməlqoyma mərasimində prezident İlham Əliyev deyib.

Dövlət başçısı bildirib ki, “Əsrin Müqaviləsi” 20 ildir icra edilir və böyük mənfəət gətirib. O qeyd edib ki, BTC Xəzər dənizi ilə Aralıq dənizini birləşdirib və bu, tarixi nailiyyətdir: “1996-cı ildə “Şahdəniz” qaz yatağı üzrə müqavilə bağlanıb, həmin müqavilə bu gün atdığımız addımın əsasını qoyub. 1999-cu ildə Bakı-Supsa neft kəməri tikilib, 2003-cü ildə isə Bakı-Tbilisi-Ceyhan neft kəmərinin təməli qoyulub. Bu kəmər Xəzər dənizini Aralıq dənizi ilə birləşdirdi. 2007-ci ildə Bakı-Tbilisi-Ərzurum qaz kəmərinin tikintisi tarixi hadisə idi. Azərbaycan dünyada qaz ixracı üzrə yeni dövlət kimi tanınmağa başladı. Bundan sonra biz bir neçə variant üzrə işləyirdik. 2012-ci ildə Transanadolu Qaz Kəmərinin (TANAP) tikintisi üzrə razılıq əldə edilib. Bundan sonra TANAP marşrutunun seçilməsi də tarixi hadisədir. Keçən il qazın ixracı ilə bağlı müqavilələr imzalanıb. Artıq önümüzdə bütün üfüqlər açıqdır. Biz birlikdə Cənub Qaz Dəhlizinin tikilməsini təmin etməliyik. Bu gün görülən işlər əvvəllər görülən işlərin təməlidir”.

Layihənin Azərbaycan iqtisadiyyatına əlavə dividentlər gətirəcəyini söyləyən prezident bəyan edib ki, son illər Azərbaycanın büdcə xərcləri 20 dəfə artıb, işsizlik 5 faizdən aşağı düşüb. Artıq Azərbaycan iqtisadiyyatı rəqabət qabiliyyətinə görə 38-ci yerdədir. Onun sözlərinə görə, TANAP layihəsində Azərbaycan əsas səhmdardır və maliyyə yükünü üzərinə götürəcək: “Şahdəniz, TANAP və TAP-da Azərbaycan öz payını özü maliyyələşdirir. Bu layihənin icrasında uduzan tərəf olmayacaq. Bu layihə Avropanın enerji təchizatında mühüm rol oynayacaq. Azərbaycan Avropanın enerji təhlükəsizliyinin təmin edilməsində mühüm rol oynayan ölkədir və bu gündən sonra bu rol daha da artacaq”.

Dövlət başçısı Azərbaycanın təsdiq edilmiş qaz ehtiyatlarının 2,5 trilyon kubmetr, ehtimal olunan qaz ehtiyatlarının isə 4 trilyon kubmetr olduğunu vurğulayıb: “Enerji təhlükəsizliyi, marşrutların şaxələndirilməsi, tranzit və istehlakçı ölkələrin birgə fəaliyyətinin uğur gətirəcəyinə əminəm. Bu günə qədər neft-qaz layihələrində Azərbaycan, Gürcüstan və Türkiyə iştirak edirdi. Bu gündən daha geniş əməkdaşlığa başlayırıq. İtaliya, Yunanıstan, Bolqarıstan, gələcəkdə Çernoqoriya və digər ölkələr bu layihəyə qoşula bilər. Neft-qaz sahəsində yeni beynəlxalq komanda formalaşır. Əminəm ki, komandamız qələbə qazanacaq. Yolumuz açıq olsun”.

Sonra Bolqarıstan Prezidenti Rosen Plevneliev, Gürcüstanın Baş naziri İrakli Qaribaşvili, Yunanıstanın Baş naziri Antonis Samaras, Monteneqronun Baş naziri Milo Cukanoviç çıxış ediblər.
Mərasimdə Avropa Komissiyasının sədri Joze Manuel Barrozunun videomüraciəti göstərilib.
Sonra Türkiyənin energetika və təbii sərvətlər naziri Taner Yıldız çıxış etdi, Norveçin Azərbaycandakı səfiri Baard İvar Svendsen bu ölkənin Baş naziri xanım Erna Solberqin təbrik məktubunu oxuyub.
Daha sonra Albaniyanın energetika naziri Damian Gjiknuri, Böyük Britaniyanın ticarət və investisiyalar üzrə dövlət katibi Lord Livinqston, İtaliyanın iqtisadi inkişaf nazirinin müavini Kladio de Vinsenti çıxış ediblər.
ABŞ Dövlət Departamentinin beynəlxalq enerji məsələləri üzrə xüsusi nümayəndəsi Amos Hokstayn çıxış edib və dövlət katibi Con Kerrinin təbrik məktubunu oxuyub.
Sonra bp şirkətinin icraçı direktoru Robert Dadli və Azərbaycan Respublikası Dövlət Neft Şirkətinin prezidenti Rövnəq Abdullayev çıxış ediblər.
Mərasimin sonunda Azərbaycanın təşəbbüsü ilə reallaşan enerji layihələrindən bəhs edən videoçarx nümayiş etdirilib.
Daha sonra dövlət və hökumət başçıları Səngəçalda “Cənub” qaz dəhlizinin təməlini qoyublar.