“Re­ket” lə­qəb­li dö­yüş­çü

0
601

Min­gə­çe­vir­də ke­çi­ri­lən təd­bir­lə­rin bi­rin­də bir qa­dın diq­qə­ti­mi da­ha çox cəlb et­di. Onun­la ma­raq­lan­dım. Onu ta­nı­yan­lar­dan bi­ri mə­nə de­di ki, bəs hə­min qa­dın Qa­ra­bağ­da ge­dən dö­yüş­lə­rin iş­ti­rak­çı­sı olub. Təd­bir­dən son­ra ona ya­xın­la­şıb, özü­mü təq­dim et­dim. O da çox sə­mi­mi şə­kil­də: “Mən də Ay­gün Ta­hi­ro­va­yam”, – de­di. Az son­ra ara­mız­da ya­ra­nan is­ti mü­na­si­bə­ti bo­şa ver­mək is­tə­mə­dim. Odur ki, mə­ni dü­şün­dü­rən su­al­lar­la ona mü­ra­ci­ət et­dim.

Ay­gün xa­nım­la söh­bət­dən ay­dın ol­du ki, o, hə­lə Qa­ra­bağ mü­na­qi­şə­si­nin ilk gün­lə­rin­dən, da­ha doğ­ru­su, 1988-ci il­dən öz fə­al­lı­ğı ilə se­çi­lib. Be­lə ki, Ay­gün xa­nım Qa­ra­bağ zo­na­sı­na yar­dım apa­rar, ora­da pay­la­yar­dı. De­di­yi­nə gö­rə, hə­min yar­dım­la­rı o za­man Mosk­va­da ça­lı­şan qar­daş­la­rı­nın və­sa­i­ti he­sa­bı­na alar­dı. La­kin er­mə­ni­lə­rin tö­rət­dik­lə­ri Xo­ca­lı soy­qı­rı­mın­dan son­ra on­da düş­mə­nə qar­şı o qə­dər nif­rət ya­ra­nır ki… nə­ti­cə­də o özü də si­la­ha sa­rıl­maq qə­ra­rı­na gə­lir. Elə bu niy­yət­lə də o, Min­gə­çe­vir­də kö­nül­lü­lər­dən təş­kil olun­muş 235-ci ba­tal­yo­na ya­zıl­maq is­tə­yir. Am­ma onu əv­vəl­cə kö­nül­lü ki­mi qə­bul et­mək is­tə­mir­lər. Ni­yə­si­nə isə Ay­gün xa­nı­mın söz­lə­ri ilə ay­dın­lıq gə­ti­rək: “Hə­min ba­tal­yon­da­kı uşaq­la­rın bir qis­mi qar­daş­la­rı­mın dost­la­rı idi. Odur ki, on­lar mə­ni bu yol­dan da­şın­dır­ma­ğa ça­lış­dı­lar. Am­ma mən iki uşaq ana­sı ol­sam da, fi­ki­rim­dən dön­mə­dim, da­ha qə­tiy­yət­li ol­dum. Ne­cə de­yər­lər, iki aya­ğı­mı bir baş­ma­ğa di­rə­yib de­dim ki, Xo­ca­lı fa­ci­ə­sin­dən son­ra özü­mə yer ta­pa bil­mi­rəm, bəs mən də er­mə­ni qa­ni­çən­lə­ri­nə qar­şı vu­ruş­maq is­tə­yi­rəm. Ye­ri gəl­miş­kən, onu da de­yim ki, mən Ağ­da­ma yar­dım apa­rar­kən ora­nın məs­ci­di­nə gə­ti­ri­lən Xo­ca­lı qur­ban­la­rı­nı öz göz­lə­rim­lə gör­müş­düm. Uzun sö­zün qı­sa­sı, çox mü­ba­hi­sə­lər­dən son­ra mə­ni (mən on­da “Min­gə­çe­vir Az­san­tex­mon­taj”da mü­ha­sib və­zi­fə­sin­də ça­lı­şır­dım) 1992-ci ilin mar­tın 3-də mə­ni Tər­tər tə­rə­fə yol­la­dı­lar. Bu­ra­da dö­yüş ha­zır­lı­ğı keç­dim. On­dan son­ra da dö­yüş­lə­rə atıl­dım. Dö­yüş­lə­rin bi­rin­də ba­tal­yo­nu­muz­dan 7 nə­fər şə­hid ol­du. Er­mə­ni­lər şə­hid­lə­ri­mi­zin cə­səd­lə­ri­ni be­lə yan­dır­dı­lar. Bü­tün çə­tin­lik­lə­rə rəğ­mən, on­la­rın cə­səd­lə­ri­ni ün­van­la­rı­na gön­də­rə bil­dik. Val­lah, in­di er­mə­ni­lə­rin tö­rət­dik­lə­ri vəh­şi­lik­lə­ri­ndən söz açan­da ətim ür­pə­şir, tük­lə­rim biz-biz olur”.

rekk

“Bir qa­dın ki­mi bu iş­lə­ri gör­mək, düş­mən­lə üz-üzə da­yan­maq si­zə çə­tin de­yil­di­mi?” su­a­lı­na isə Ay­gün xa­nım be­lə ca­vab ver­di: “Əs­la. Axı mən cəb­hə­yə kö­nül­lü get­miş­dim, kim­sə mə­ni məc­bur et­mə­miş­di. Çə­tin­lik­dən qor­xan şəxs isə heç za­man be­lə bir ad­dım at­maz. Bir də si­zə bir söz de­yim: hər bir ağac kö­kün­dən, ye­tiş­di­yi tor­paq­dan, iç­di­yi su­dan güc ala­raq qol-qa­nad atır. İn­san da be­lə­dir, o da öz soy­kö­kün­dən, əsil-nə­ca­bə­tin­dən nü­mu­nə gö­tü­rür. Bi­zim də nə­sil­də  və­tən­pər­vər­lik his­si hə­mi­şə çox yük­sək olub. İn­san­la­ra kö­mək et­mək, on­la­rın dər­di­nə şə­rik çıx­maq bi­zim nəs­lin hə­yat de­vi­zi olub”.

Ay­gün xa­nım həm­çi­nin vur­ğu­la­dı ki, o, Aşa­ğı Çay­lı, Yu­xa­rı Çay­lı de­yi­lən yer­lər­də, həm­çi­nin Ağ­də­rə is­ti­qa­mə­tin­də ki­şi­lər­lə bə­ra­bər düş­mə­nə qar­şı dö­yü­şüb və öz qorx­maz­lı­ğı ilə se­çi­lib. Elə bu qo­çaq­lı­ğı­na gö­rə də ona dö­yüş­çü yol­daş­la­rı “Re­ket” lə­qə­bi­ni ve­rib­lər. Ye­ri gəl­miş­kən, Ay­gün xa­nım bu gün də bir za­man­lar onun­la bir­gə dö­yüş­lə­rə atıl­mış şəxs­lər­lə gö­rü­şür, şə­hid ol­muş yol­daş­la­rı­nı isə bö­yük eh­ti­ram­la yad edir.

Sər­səng­də ba­şın­dan ağır ya­ra­lan­dı­ğı­nı bil­di­rən Ay­gün xa­nı­mın söz­lə­ri­nə gö­rə, o, bir müd­dət Tər­tər­də mü­a­li­cə olu­nub. Da­ha son­ra isə mü­a­li­cə­si­ni da­vam et­dir­mək məq­sə­di ilə Mosk­va­ya – qar­daş­la­rı­nın ya­nı­na ge­dib: “Elə in­di də mü­a­li­cə­mi da­vam et­di­ri­rəm”.

52 yaş­lı Ay­gün xa­nım söh­bə­ti­ni bu söz­lər­lə ta­mam­la­dı: “Bu­na rəğ­mən Ali Baş Ko­man­da­nın əm­ri ilə dö­yüş­lə­rə get­mə­yə hər an ha­zı­ram”.

Es­mi­ra Hi­da­yə­to­va